Twitter ve UNESCO’dan kıymetli iş birliği

Twitter ve UNESCO'dan kıymetli iş birliği 1

Medya ve bilgi okuryazarlığı artık her zamankinden daha değerli, emniyetli kaynakları belirlemek ve uygun bir medya değerlendirmesi yapabilmek için. Ebeveynlerin meskende eğitim vermesi ve çocukların konutta ekran başında daha fazla vakit geçirmesi ile, gördüklerimize karşı eleştirel yaklaşımı sağlamak için ne yapmalıyız?

Twitter ve UNESCO’nun ortak hazırladığı kaynakta yer alan ve bireylerin çevrimiçi bilgilerle ilgili hakikat rotayı belirlemesine yardımcı olmak gayesiyle bu kaynakta yer alan birtakım ayrıntılar şöyle; 

Gerçeği kurgudan ayırt etmenize yardımcı olacak sorular

Eski ‘radyoda ne duyduğuna / gazetelerde ne okuduğuna inanma’ söylemi, dijital dünyayla ilgili olarak hala geçerli. Günümüzde, elimizdeki bilginin doğruluğunu denetim etme ve doğrulama araçları parmaklarımızın ucunda. Eğitimcilerin öğrencilere, çevrimiçi bir şey okudukları vakit kendilerine sormaları için teşvik edebileceğiniz kimi sorular şöyle; 

Kim?

Bunu söyleyen kim? Akademik, uzman bir ses mi? Menfaatleri var mı? Onlar bir avukat mı yoksa seçime katılan bir aday mı? Bağımsız ve objektif mi yoksa özneller mi? Öykü birtakım kaynaklardan bahsediyor mu? Bu kaynaklar öbür öykülerde de görünüyor mu? Makaleyi kim yazdı? İsimleri atfedilmiş mi? Muharrir yahut web sitesini aradınız mı ve bu rastgele bir kuşkuya yol açtı mı? Uzman yahut bilgiler saygın bir kuruluştan mı geliyor?

Ne?

Ne söylemişler? Gündem ne? Bağlam ne? Bu ne tıp bir kıssa? Tık tuzağı üzere mi görünüyor? 

Nerede?

Bunu nerede söylemişler? Saygıdeğer bir kaynak mı? Hicivli bir web sitesi mi? Aleni öznel bir web sitesi mi? Bu öykü diğer nerede ele alınmış? Misyonunu belirlemek için web sitesinin ‘Hakkında’ kısmını okudunuz mu?

Ne vakit?

Bunu ne vakit söylemişler? Ne vakit yayınlanmış?

Neden?

Bu neden söylenmiş? Neden vakit çizelgenizde artık görüyorsunuz? Bu hareketi teşvik etmek için mi?

Nasıl?

Nasıl yazılmış? Çok noktalama işaretleri yahut büyük harf kullanımı var mı? Bir tık tuzağı başlığı var mı? ‘Medya / kuruluş / öbür bunu bilmenizi istemiyor’ üzere bir şey belirtiyor mu?

Öğrenme Aktiviteleri için Fikirler ve Aktiviteler

İşte bu soruları faaliyete geçirmek için eğitmenlerin öğrencilerle konutta yapabileceğiniz birtakım aktiviteler ise şunlar; 

Pratik Gösterim

İnternet dolandırıcılığı, aldatmaca yahut dezenformasyonun mevcut örneklerini gösterin ve onları nasıl tanıyabileceklerini açıklayın. Snopes.com yahut FactCheck.org, çevrimiçi yanlış bilgi yahut dolandırıcılık örneklerini inceleyebileceğiniz web siteleridir.

Dijital Dedektifler

Öğrencilerinizden birer ‘sahte haber’, spam yahut dolandırıcılık örneği sunmalarını isteyin. Örneği detaylı biçimde incelemelerini ve bunun dezenformasyon oluşturduğunu düşünmelerinin sebeplerini sunmalarını sağlayın. Lütfen dikkat ediniz: Bu aktivitenin yaşa uygun bir formda ve öğretmenlerinin ya da ebeveynlerinin nezareti altında gerçekleştirilmesi değerlidir.

Tezinizi destekleyin!

Bir öğrenci gerçeğe dair bir açıklamada bulunduğunda, bunun gerçek olduğunu nasıl bildiğini sorun. Onlardan gerçekleri araştırmalarını ve tezlerini desteklemek için bilgi ile geri dönüş yapmalarını isteyin. Bir şeyin ‘ortak bilgi’ olduğu tezinin, kendi başına düşünüldüğünde yanlışsız olduğu manasına gelmediğini gösterin.

Dijital Ayak İzinizi Denetim Etmek

Medya ve bilgi okuryazarı olmanın bir öteki değerli kısmı da dijital ayak iziniz ile ilgili farkındalığınızın olmasıdır – dijital aygıtlarda geride bıraktığınız bilgiler. Bunu yapmak için, öğrencilerin bilgi müdafaa ve zımnilik hakları hakkında bilgi edinmeleri gerekir.

Dijital ayak izinizi kıymetlendirmek ve değiştirmek için yapabileceğiniz birkaç şey var:

Kendinizi arayın

Öbürleri sizi çevrimiçi ortamda nasıl görüyor? Bir arama motorunda isminizi, kullanıcı isminizi yahut e-posta adresinizi süratli bir biçimde arayarak oburlarının sizi nasıl gördüğünü anlamak kolaydır. Görünen şey, mümkün patronların, arkadaşların ve ya ailenin görmesini istemeyeceğiniz bir şeyse, gereci dijital ayak izinizden çıkarmak için harekete geçmek mümkün olabilir.

Saklılık ayarlarınızı denetim edin

Toplumsal medyada, ekseriyetle kitlenize karar vermek mümkündür. Örneğin, Twitter ile, ayarlarınızda profilinizi muhafazalı moda ayarlayabilirsiniz. Bu yalnızca, sizi takip etmesini ve paylaştıklarınızı görmesini onayladığınız bireylere müsaade verecektir.

Eski profilleri devre dışı bırakma yahut silme

Bir hesap yahut web sitesiyle işiniz bittiğinde profilinizi silmeyi yahut devre dışı bırakmayı unutmayın. Şayet onu olduğu halde bırakırsanız, siz bilmeden bir taarruza uğraması olasıdır. Bu, diğer birinin eski hesabınızı kullanarak sizi taklit etmesine imkan verebilir.

Paylaşmadan evvel düşünün

Çevrimiçi olarak rastgele bir şey söylemeden yahut yapmadan evvel, kendinize sormanız gereken birkaç soru vardır. Arkadaşlarınızın yahut ailenizin söylediklerinizi görmesinden mutlu olur muydunuz? Bir gazetenin ön sayfasında sizi alıntılamasından mutlu olur muydunuz? Söylediklerim birine taammüden ziyan verecek mi? Daha evvel belirtilen kapalılık ayarlarına ve platformun açıklığına bağlı olarak, çevrimiçi olarak söylediğiniz yahut yaptığınız şeyin gerçek dünya üzerinde somut tesirleri olabilir. Unutmayın! Siz bir Tweet’i silebiliyorken, bir diğeri onun ekran imgesini almış olabilir. Ebediyen hatırlayın, düzgünlük ve cömertlik karşılıksızdır.

Bir Cevap Yazın