Türk bilim insanlarından Kovid-19 araştırmalarına katkı verecek yeni keşif

Türk bilim insanlarından Kovid-19 araştırmalarına katkı verecek yeni keşif 1

Bilkent Üniversitesi Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezi (UNAM) araştırmacıları, daha evvel bilim dünyası için bir sır olan atomlardan insan hücrelerine kadar uzanan bir dizi gerecin fizik ve matematik kanunları çerçevesinde nasıl bir ortaya geldiğini ortaya çıkararak bilimsel keşfe imza attı.

Dünyanın her köşesinden bilim insanları, disiplinlerarası bir eforla Kovid-19 salgınının nasıl ortaya çıktığı, büyüdüğü ve ne vakit biteceği konusunda araştırmalar yaparken Türk bilim insanları bu bilimsel yürüyüşe değerli katkı sağlayacak bir keşif yaptı.

Bilkent Üniversitesi UNAM araştırmacıları, dünyanın en itibarlı bilim mecmualarından Nature Physics’te yayımladıkları makaleyle yeni keşiflerini bilim dünyasına duyurdu.

Makalede, Bilkent Üniversitesi-UNAM, Fizik ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği’nden Doç. Dr. Ömer İlday, Bilkent Üniversitesi-UNAM, Fizik, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Kısımları ve NTU Singapore’dan Prof. Dr. Hilmi Volkan Demir, Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Kısmı ve Güney Karolina Üniversitesinden Doç. Dr. Özgür Şahin, Ankara Üniversitesi Biyoteknoloji Enstitüsü’nden Hekim Öğretim Üyesi Doruk Engin ve Bilkent Üniversitesi UNAM Tabip Öğretim Üyesi Serim İlday’ın imzası bulunuyor.

Makalede birkaç atom büyüklüğündeki kuantum noktalarından yaklaşık 100 trilyon atom büyüklüğündeki insan hücrelerine kadar uzanan bir dizi materyalin fizik ve matematik kanunları çerçevesinde nasıl bir ortaya geldikleri birinci defa gösterildi.

Türk bilim insanları, yalnızca bu keşifle kalmayıp bu kanunların iktisat, ekoloji, sosyoloji üzere birbirinden büsbütün bağımsız sistemlerde de geçerli olduğunu gösterdi.

“Biyoteknolojiden nanoteknolojiye devrimsel ilerlemenin önü açılabilir”

Serim İlday, keşiflerine ait AA muhabirine yaptığı açıklamada, geliştirdikleri metodun biyoteknolojiden nanoteknolojiye birçok alanda devrimsel ilerlemelerin önünü açabileceğini tabir etti.

İlday, geliştirdikleri sistemle canlı insan hücresi ve mikroorganizmayı saniyeler içinde bir yerden bir yere taşıyabildiklerini, karışık halde bulunan bakteri topluluklarını birbirlerinden ayırabildiklerini belirtti.

Geliştirdikleri algoritmanın Kovid-19’la ilgili laboratuvar çalışmalarından yayılım haritalarına kadar pek çok alanda kullanılabileceğini belirten İlday, şöyle konuştu:

“Bu metot ile süratli enfeksiyon tanısı yapılabileceğini öngörüyoruz. Grup olarak, metodun pratik uygulamaları yanında geliştirdiğimiz matematik modelin de epidemik hastalıkların ortaya çıkışı ve seyri konusunda değişik ilişkileri olduğunu gördük. Çalışma yapıldığı vakit ortada Kovid-19 pandemisi yoktu. Lakin sonradan yaptığımız ön çalışmalarda bulgularımızın, pandeminin yayılması ile bağlantılı olduğunu gördük. Kovid-19 günlük hasta sayısı dataları S-eğrisi ismi verilen bir dağılım oluştururken bu dağılımdan sapmalar da Tracy-Widom istatistikleri gösteriyordu, tıpkı makalemizde gösterdiğimiz üzere. Şayet Kovid-19’un S-eğrisi ve Tracy-Widom istatistikleri ile kontağı anlaşılabilirse pandeminin seyri öngörülebilir ve önlemlenmesi hususlarında şuurlu adımlar atılabilir.”

Bir Cevap Yazın