Milyonlarca insan takip uygulamalarını kullanmaya mı başlayacak?

Milyonlarca insan takip uygulamalarını kullanmaya mı başlayacak? 1

‘Filyasyon’ ismi verilen bu uygulama için İngiltere’de de 18 bin kişi görevlendirildi. Fakat bu kâfi görülmüyor; yakında tüm halkın takibi kolaylaştırmak için bir cep telefonu uygulaması yüklemesi istenecek.

Pekala temas takibi sistemi nasıl çalışıyor, bireyler bunda nasıl bir rol oynayacak ve bu süreçte şahsî bilgilerimiz korunacak mı?

Temas takibi nedir?

Bulaşıcı hastalıkların yayılmasını yavaşlatmak için kullanılan bu yol, aslında çoğunlukla cinsel hastalık kliniklerinde uygulanıyordu. Hastalık bulunan kişinin cinsel birliktelik yaşadığı bireyler tespit edilerek bu bireylere test yapılması için haber veriliyordu.

Koronavirüs salgını sırasında bu usul, virüs bulaşan şahıslara yakın vakitte temas ettiği şahıslar sorularak yapılıyor. Son 14 günde temas ettiği herkes tespit edilerek bu şahıslardan şahsî tecrit uygulaması isteniyor.

Bu metot çoğunlukla, virüs bulaşan şahısların yakın etrafına telefon edilerek yapılıyor. Kimi ülkelerde cep telefonu uygulamasıyla bu bireylerin son periyotta bulunduğu pozisyonlar tespit edilip oralarda bulunan bireylere de ulaşılıyor ve tümünden ferdî tecrit uygulaması isteniyor.

Hong Kong, Singapur ve Almanya, temas takip usulünü çok geniş çaplı olarak uygulayan ülkelerden…

İngiltere de cep telefonu temas takip uygulaması ve bunu takip edecek grup, Mayıs ayı ortasında devreye girecek. 23 Mart’tan bu yana süren sokağa çıkma kısıtlamalarının sonunda bu sistemin daha kolay uygulanacağı iddia ediliyor.

İngiltere’de bu uygulama nasıl yapılacak?

18 bin kişilik grupta 3 bin memur ve sıhhat çalışanı ile 15 bin davet merkezi çalışanı olacak. Covid-19 hastalarına yakın vakitteki hareketleri, kimlerle yakın temas halinde bulunduğu sorulacak.

Telefon aramasıyla yapılan takibin yanı sıra akıllı telefona indirilebilecek uygulama da birkaç hafta içinde devreye girecek.

Bluetooh kullanılarak kimlerin birbiriyle yakınlaştığının tespit edileceği fiyatsız uygulamada, virüs bulaşan kişinin son devirde kimlerle birkaç metreden daha yakında bulunduğu öğrenilmiş olacak. Bu şahıslardan birinde Covid-19 semptomları görülürse, kullanıcının onayıyla birebir uygulama direkt Ulusal Sıhhat Hizmetleri’ne (NHS) bildirimde bulunacak.

Yani bu uygulamayı kullananlar, hiç beklemedikleri bir anda anonim bir ihtar alarak yakın vakitte koronavirüslü bir şahısla yakın bölgede bulunduğunu öğrenebilir, kendisinden test yaptırması ya da ferdî karantina uygulaması istenebilir.

Akıllı telefonu olmayanlar ise, alternatif olarak geliştirilen Bluetooth özelliğine sahip bir bileklik kullanabilir. Bu bileklikler, Bulgaristan ve Güney Kore üzere birtakım ülkelerde sokağa çıkma yasaklarına uyulup uyulmadığını takip etmek için de kullanılıyor.

Bu uygulama sokağa çıkma kısıtlamalarının kaldırılmasına yardımcı olacak mı?

Öbür tedbirlerle birlikte uygulandığında, temas takip sistemi birçok ülkede kısıtlamaların yumuşatılmasına yardımcı oldu.

Güney Kore, geniş kitlelere yapılan testlerle birlikte bu uygulamayı o denli erken kullanmaya başladı ki; hiçbir vakit geniş çaplı sokağa çıkma kısıtlamalası getirilmedi.

Güney Kore’de yalnızca testlerin yaygınlığı ve bu uygulamayı kâfi bulmayan yetkililer, kredi kartı kullanımlarını, güvenlik kameralarını ve cep telefonlarını takip edip vatandaşlarının son periyotta bulunduğu tüm pozisyonları tespit etti. Salgının başlarında günde 900 yeni hadise görülürken bugünlerde birkaç yeni hadise ortaya çıkıyor.

Şayet geniş kitlelerce kullanılırsa, temas takip sistemi İngiltere’de de kısıtlamaların yumuşatılmasına yardımcı olabilir. Lakin İngiltere’de Güney Kore’deki kadar geniş çaplı bir takip sistemi kullanılması beklenmiyor.

Salgının başlarında bu uygulamayı yapmayı düşünen İngiliz hükümeti, sokağa çıkma kısıtlamaları başladıktan sonra takip kolaylaşacağı için uygulamayı bu tarihe bırakmanın daha yanlışsız olacağına karar verdi.

Temas takibi çok fazla iş gücü ve vaktin harcanmasına yol açabilir. Örneğin İrlanda’da her bir enfekte kişi için 40 telefon görüşmesi yapılıyor.

Bu sebeple akıllı telefon uygulaması işi çok kolaylaştırıyor. Lakin NHS, bunun işe yaraması için akıllı telefon kullanıcılarının en az yüzde 80’inin, yani ülke nüfusunun yüzde 60’ının bu uygulamayı etkin olarak kullanması gerektiğini söylüyor.

İngiltere’de akıllı telefon kullanıcılarının yüzde 67’sinde Whatsapp uygulaması var.

Birebir vakitte uygulama, kullanıcının semptom gösterdiği beyanı üzerinden çalışacağı için, herkesin bu bahiste çok dürüst olması gerekiyor.

Hükümet benim verilerimle ne yapabilir?

Bu cep telefonu uygulamasından herkes mutlu değil. Şahsî bilgilerin korunmasıyla ilgili korkular var.

Vatandaşlık hakları konusunda çalışan Liberty isimli küme, hükümetin riskleri ciddiye alması ve kimseyi bu uygulamayı cep telefonuna indirmek konusunda zorlamaması gerektiğini söylüyor.

NHS’in dijital geliştirme departmanı NSHX, “Milyonlarca kişinin bu uygulamaya güvenmesi ve tekliflere uyması gerekiyor. Elde edilen datalar yalnızca sıhhat ve araştırma amaçlı kullanılacak, kullanıcılar uygulamayı istedikleri an silebilecek.” diyor.

Bir Cevap Yazın