‘Milyarlarca yıllık evrim tarihi’ neden tehdit altında?

'Milyarlarca yıllık evrim tarihi' neden tehdit altında? 1

Araştırmacılar, “ilginç ve süper, yeryüzünde gibisi olmayan” hayvanların yok olmak üzere olduğuna dikkat çekiyor.

Biyoçeşitlilik bakımından varlıklı bölgeler ise tekrar insan etkinliklerinin baskısı altında. Karayipler, Hindistan’ın Batı Gat Dağları ve Güneydoğu Asya’nın büyük kısmı bu bölgeler ortasında sayılıyor. 

Nature Communications isimli yayında yer verilen araştırma, birinci basamakta muhafaza altına alınması gereken kimi hayvan çeşitlerine evrimsel özgünlüklerine nazaran dikkat çekiyor.

Londra Zooloji Topluluğu’nun Varlığın Kıyısında programı ile Imperial College Üniversitesi’nden Rikki Gumbs, bu çeşitler için “İlginç ve harikalar ve yeryüzünde bir benzerleri daha yok” tabirini kullanıyor.

Gumbs, araştırmanın, “dünya çapında biyoçeşitliliği korumak üzere daha çok efor göstermezsek karşı karşıya olacağımız kaybın boyutunun devasa olduğuna” dikkat çektiğini söylüyor.

Araştırmacılar, 25 bin canlı çeşidiyle ilgili yok olma riski datalarını kullanarak, evrim tarihinin ne kadarlık bir kısmının tehdit altında olduğunu hesaplamaya çalıştı.

Bunun sonucunda, en az 50 milyar yıllık bir evrim mirasının, kentleşme, ormanların yok edilmesi ve yol üretimi üzere insan aktiflikleri nedeniyle tehdit altında olduğu ortaya kondu.

Rikki Gumbs, bu sayının bu kadar yüksek olmasının nedenini, cinslerin paralel gelişme göstermesine bağlıyor; tek başına sürüngenler 13 milyar yılı temsil ediyor (bu neredeyse kainatın yaşına denk düşüyor).

Gumbs, “Hayat ağacı o denli büyük ve yok olma tehlikesi o denli yaygın ki bu sayıları eklediğinizde, 50 milyar yıl üzere inanılmaz bir sayı çıkıyor karşınıza” diyor. 

Risk altındaki hayvanlar ortasında, yıllar içinde pek az değişime uğramış tapirler ve pangolinler üzere kökeni çok eskiye dayanan tipler, bacaksız kertenkele ve minik kör yılanlar üzere haklarında fazla bilgi sahibi olmadığımız enteresan sürüngenler bulunuyor.

Bu hayvanlar, yaşadıkları habitatlarda kıymetli fonksiyon görüyorlar. Örneğin Amazonlar’daki tapirler, dışkılarıyla tohumların dağılmasını ve ormanların yenilenmesini sağlıyor. Pangolinler ise karınca ve böcek yedikleri için besin zincirinde kıymetli bir dengeleyici misyon görüyorlar.

Londra’daki Imperial College’dan araştırmaya katılan Dr. James Rosindell, elde edilen bulguların, bu fevkalâde canlı cinslerinin ve habitatlarının “yoğun insan baskısına karşı” ivedilikle müdafaa altına alınmasının değerini bir kere daha gösterdiğini belirtiyor.

Doğal hayatı müdafaa kümeleri, koronavirüs salgını nedeniyle muhafaza çalışmaları ve maddi yardım akışının sekteye uğradığını ve bunun tesirlerinin yıllar uzunluğu süreceğini, lakin doğayı korumak için daha faal efor gösterilmesi tarafında fırsat yakalanabileceğini söylüyor.

Geçen yıl, devletler ortası oluşturulan bir bilim insanları kümesi, bir milyon hayvan ve bitki çeşidinin yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu açıklamıştı.

Bir Cevap Yazın