Koronavirüs tesiriyle erken ve yanlış dijitalleşme

Koronavirüs tesiriyle erken ve yanlış dijitalleşme 1

Çeşit: Bilim Kurgu – Endişe – Tansiyon

IMDB Puanı: 8.2

Husus: Ölümcül bir virüs tüm yerküreyi tesiri altına alır. Her milletten milyonlarca insan enfekte olur, sokağa çıkma yasakları ilan edilir. Büyük meydanlar, en işlek caddeler ve sokaklar boşalır, hayat durma noktasına gelir. Ölümcül virüsün aşısını bulabilmek için çalışan bilim kişileri ise vakitle yarış halindedir.

Önünüze bu türlü bir sinema tanıtımı çıksa ne düşünürdünüz? Muhtemelen hayal gücü varlıklı bir senaristin yazdığı, gişe rekortmeni sinemalarıyla ün yapmış bir direktörün çektiği Hollywood klişeleriyle dolu bir sinema olduğunu düşünürdünüz. Evet ya sinemanın tanıtımında “gerçek bir hikayeden esinlenilmiştir” notu görseniz? Tahminen o devir işler değişirdi ve sineması daha çokça merak ederdiniz. Evet, şu an bu türlü bir sinema yok; ancak biz ilerleyen yıllarda çekilmesine kesin gözüyle bakılan o sinemanın gerçek hikayesini yaşamak zorunda olan kişileriz. 

Büyük bir dönüşüme tanıklık ediyoruz

COVID-19’a karşı tedbir almaya ve her cephede savaşmaya devam ettiğimiz şu günlerde, toplumsal olarak da esaslı bir değişimin eşiğinde olduğumuzu düşünüyorum. Malum, tarihte en ziyade insan vefatına sebep olan salgın marazlardan Justinianus Vebası’ndan sonra İslamiyet, Kara Veba’dan sonra Rönesans, İspanyol Gribi’nden sonra da yeni siyasi ideolojiler ve rejimler ortaya çıkmış, toplumsal manada birçok değişimin temeli atılmıştı.

COVID-19 salgını sonrası neler olacağını bugünden kestirmek güç, fakat en azından son 10 gündür yaşadıklarımızın, deneyimlediklerimizin bize mecburi ve hızlandırılmış bir dijital dönüşüm yaşattığını söyleyebiliriz. Geçtiğimiz haftaki yazımda bu dönüşümün birinci örneklerinden, online ve uzaktan eğitimlerden, bu eğitimlerin nasıl uygulanacağından ve faydalanılabilecek dijital araçlardan bahsetmiştim. Bu hafta da meskenden çalışmaya başlayan kişisel kesim çalışanlarının nasıl bir iş modelini deneyimlediğinden bahsedeceğim.

Haneden çalışma modeline geçiş

Öncelikle şunu belirtmekte yarar var; çalışanlarını bir rakam olarak ya da dolar işareti olarak görmeyen, vizyon ve vicdan sahibi kurumsal şirketler, şimdi devletimiz hudutlarında COVID-19 vakası tespit edilmeden evvel gerekli tedbirleri aslında almaya başlamıştı. Altyapı çalışmaları ve İK destekli entegrasyon programları hazırlandıktan sonra da haneden çalışma modeli haftanın sınırlı günleri test edilmişti. Bu şirketlerin birinci vaka ile birlikte aksiyon alması ve büsbütün haneden çalışma modeline geçmesi de çok çetin olmadı. Gelgelelim birebir hassasiyeti göstermeyen şirketler çalışmaya devam etti. Üstelik haneden çalışma modeline en münâsib şirketlerde, mesela dijital reklam ajanslarında bile durum böyleydi. Bu stil şirketler resmi yasaklar peşi sıra açıklanana kadar, haneden çıkmayın ihtarları yapılana kadar, o çok sevdikleri ofislerinden çalışmaya devam etti. Neyse ki, geç de olsa şu an birçok şirket çalışmalarına haneden devam ettiğini biliyoruz.

Çalışanlar için hem olumlu hem olumsuz deneyimler kelam konusu

Haneden çalışma modelinde, online muhabere platformları ve dijital araçlar sayesinde muhabere, uyum, iş takibi ve içtimalar rahatlıkla sürdürülebiliyor. Ofiste yapılan birçok şey, teknolojik imkanlar sayesinde artık haneden de yapılabiliyor. Fakat çalışanlar, haneden çalışma modeliyle ilgili iki farklı görüşe sahip. Kimileri bu modelde daha verimli çalıştığını belirtiyor, kimileri da üzücü halde mutsuz. Sebebi ise mesai saatlerinin dikkate alınmaması ve çokça esnek olması. Aslında mütemadi hanede ve online oldukları fikriyle her dakika kendilerinden iş bekleyen ya da bunu yalnızca denetim emelli yapan patronlarından ve müşterilerinden yorulmuş durumdalar. Mailler yağıyor, WhatsApp üzerinden muhabereye geçiliyor, olmadı manzaralı aramalar yapılıyor. Pekala gündem bu kadar kaotikken, işlerin sakinleşmesi gerekirken, şirketler neden hanelerinden daha ağır bir iş temposuna giriyor? Gelin bu mevzuyu benim de şahsen içinde bulunduğum dijital reklamcılık kolundan örneklerle değerlendirelim.

Markaların dijital mecralarda “konuşmadan duramama” sorunu

Virüs salgını başladığında, reklam veren markalar bir vade sessizleşme kararı aldı. Zira bu süreçte yapılacak muhabere tehlikeliydi. Küçük bir cürüm ‘fırsatçı marka’ olarak yaftalanmalarına sebep olabilirdi. Bilhassa de e-ticaret markalarının. Malum, maske ve kolonya fiyatlarının artışına daima birlikte tanık olduk. İşte bu sebeple, markalar temkinli ilerlemek istedi; lakin bir konuma kadar… Madem eser, satış ve pazarlama odaklı muhabere yaptığımızda olumsuz bir algı yaratma ihtimalimiz var, biz de gündemle ilgili konuşup ‘duyarlı marka’ imajı çizeriz diyen markalar münhasıran içtimaî medyada bir anda atağa kalkıp COVID-19 hakkında duyurular ve bilgilendirici içerikler paylaşmaya başladı. Bu da hem muhabere ajansları tarafında hem de markalar tarafında çalışanları daha ağır bir tempoda çalışmasını gerektirdi.

Twitter markaları uyardı

Pekala bu işin sahihi ne, ne olmalıydı? Bu hususta da en sivri ve dikkat alımlı çıkışı tekrar Twitter’ın yaptığını söyleyebiliriz. Her 45 milisaniyede bir Koronavirüs ile ilgili tweet atıldığını açıklayan Twitter, kurumsal markalar ve şirketler için bir kılavuz yayınladı ve şunu değerle vurguladı: Tüketicileriniz ve işçiniz için yararlı bir şey söylemiyorsanız, lütfen bu süreçte susun! Evet evet, motamot bu türlü bir davette bulundu Twitter. Yararlı muhabere örneği olarak da British Airways’in, yolcularını mağdur etmemek ismine esnek ve değiştirilebilir bilet siyasetine geçiş duyurusunu paylaştı. Evet ya memleketimizdeki markalar ne yaptı? Bu yazıyı bilgisayarından ya da mobil cihazından okuyan günümüzün dijital bireyleri olarak sizlerin de çok yakından takip ettiği üzere markalar duramadı! Içtimaî medyada virüs salgınını bahane ederek konuşmaya, ‘bir şeylerin’ muhaberesini yapmaya devam etti. Bütün medya, bütün yayın organları, çevre medyadaki bütün tekil kullanıcılar mevzuyla ilgili muhabere yaparken, bilgilendirici içerik paylaşımı yapma konusunda seferber olmuşken, markaların yaptığı muhabereler ne oldu ne işe yaradı diyecek olursanız karşılığı olağan: Kuru gürültü!

Dijitalleşmek mi gerçek dijitalleşmek mi?

Uzaktan eğitim ve uzaktan çalışma modellerinin bu kavi süreçte hepimizi dijitalleştireceğini, velev bunun uzun vadede esaslı değişikliklere sebep olacağını öngörmek çok da çetin değil. Lakin şu an gördüğümüz tabloyu yorumlamak gerekirse, dijitalleşmek bu değil. Dijitalleşmek çevre medyada kuru gürültü yapmak değil, fırsattan istifade konuttan çıkamayan vatandaşa online alışverişlerde 3 liralık eseri 30 liraya satmak değil, yalnızca farklı bir deneyim yaşamak için zırt pırt medya konferans planlamak değil, meskenden çalışanları taciz edip hususî hayatlarına değer göstermemek değil, “bakın biz ne kadar duyarlıyız” gösterisi yapmak değil, işleri aksatıp patronun uygun niyetini suistimal etmek de değil. 

Kendimiz için, sevdiklerimiz için, topluluk için hanede kaldığımız şu günlerde, sağlıklı dijitalleştiğimiz günleri de daima birlikte görmek dileğiyle…

Şinasi Furkan AVCI
twitter.com/snsfrknvc

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir