Koronavirüs salgını ne vakit bitecek, hayat ne devir olağana dönecek?

Koronavirüs salgını ne vakit bitecek, hayat ne devir olağana dönecek? 1

İngiltere Başbakanı Boris Johnson, 12 hafta içinde bunalımın seyrini bilakis çevirebileceklerine ve “koronavirüsü uğurlayabileceklerine” inandığını söyledi.

Ama önümüzdeki üç ay içinde vaka sayısı düşmeye başlasa bile bu, bunalımın bittiği manasına gelmeyecek. Koronavirüsün yol açtığı dalganın dinmesi tahminen de yıllar alacak.

Hayatın birçok sahasına getirilen sınırlamalar, uzun vadede sürdürülebilir değil. Bunun içtimaî ve ekonomik faturası çok ağır olacak.

‘Hiçbir devletin çıkış stratejisi yok’

Tüm devletlerin bir çıkış stratejisine muhtaçlığı var ve hayatın olağana döndürülmesi gerekiyor. Fakat koronavirüs yok olmayacak. Virüsü engellemeye yönelik sınırlamalar kalktığı hengam kaçınılmaz olarak vaka sayısı artacak.

Edinburgh Üniversitesi’nden enfeksiyon illetleri salgını mütehassısı Prof. Mark Woolhouse, “Çıkış stratejisi konusunda büyük bir problemimiz var. Yalnızca İngiltere’nin değil, hiçbir memleketin çıkış stratejisi yok” diyor.

İnsanlık büyük bir ilmî ve toplumsal imtihanla karşı zıdda.

Buhrandan çıkışın üç ana yolu var:

*Aşı

*Virüse karşı belli başlı sayıda insanın bağışıklık kazanması

*Toplumun/davranışların daimi olarak değişmesi

Bu yolların her biri, virüsün yayılma kabiliyetini sınırlayacak.

Aşıya 12-18 ay var

Aşı, virüse maruz kalan kişilere bağışıklık kazandırarak, hasta olmalarını engelleyecek.

Nüfusun yüzde 60’ının illete karşı bağışıklık kazanması halinde salgın riskinin ortadan kalkacağı düşünülüyor. Buna ‘sürü bağışıklığı’ deniyor.

ABD’de kişiler üzerindeki birinci aşı geçen hafta denendi. Süreci hızlandırmak için denemelerin, evvel hayvanlar üzerinde yapılması kuralı atlandı.

Aşı geliştirme araştırmaları görülmedik bir süratte ilerliyor. Fakat bu araştırmaların başarılı olacağının ve global çapta bir aşılama sürecinin başlayacağının garantisi yok.

En uygun varsayımlara nazaran her şey yolunda giderse, koronavirüs aşısı 12-18 ay içinde piyasaya sürülebilecek. Barış devrinde görülmedik raddede toplumsal sınırlamalarla karşı zıdda olduğumuz göz önüne alınınca bu çok uzun bir vade.

Prof. Woolhouse BBC’ye “Aşıyı beklemek bir strateji değil” diyor.

İngiltere’nin kısa vadeli stratejisi, vaka sayısını mümkün olduğu kadar düşük tutarak hastanelerin üzerindeki baskıyı azaltmak. Çünkü, ağır bakımdaki yatak kapasitesinin aşılması ölümlerin artması mealine gelecek.

Vaka sayısı düşürüldüğünde kimi tedbirler – tekrar artıncaya kadar – kaldırılabilir. Gelgelelim vaka sayısının yine artması tekrar sınırlamaların getirilmesini gerektirecek.

Topluluğun bağışıklık kazanması iki yıldan çokça sürebilir

İngiltere’de hükümetin bilim mevzularındaki baş danışmanı Patrick Vallance, bu aşamaya ne devir gelinebileceğini bilmediklerini, takvim belirlemenin imkansız olduğunu söylüyor.

Bu durum velev istemez yeniden güruh bağışıklığını gündeme getiriyor.

Imperial College London’dan Prof. Neil Ferguson, bunun yıllar alabileceğini belirterek “Hastalığın bulaşma seyrini, topluluğun çok küçük bir kısmının hasta olacağı bir seviyeye getirmekten kelam ediyoruz. İki artı yıl bu türlü devam edersek vaka sayısı malûm orantıda bağışıklığın oluşabileceği bir noktaya gelebilir” diye konuşuyor.

Lakin bu bağışıklığın uzun ömürlü olup olmayacağı da munfasıl bir sorun. Grip gibisi belirtilerin görüldüğü gayrı koronavirüslerde bağışıklık çok düşük seviyede ve beşerler bu marazlara hayatları boyunca tekraren yakalanabiliyor.

Prof Woolhouse’a nazaran üçüncü yol ise, illetin bulaşma seviyesini düşük tutmak için davranışlarımızın daimi olarak değiştirilmesi.

Bu, rastgele bir salgını önlemek için artık uygulanan kimi tedbirlerin sürdürülmesini ya da testlerin yaygınlaştırılmasını ve hastaların tecrit edilmesini gerektirecek.

Covid-19 enfeksiyonunu tedavi edebilecek ilaçların bulunması da öteki stratejilerin geliştirilmesine yardımcı olabilir.

Bu ilaçlar, illetin diğerlerine geçmesini engellemek için belirtiler ortaya çıkar çıkmaz kullanılabilir.

Ya da hastaların hastanelerde tedavi edilmesi, illetin daha az ölümcül olmasını sağlayabilir ve ağır bakım üzerindeki baskıyı hafifletebilir.

İngiltere Hükümeti’nin sıhhat mevzularındaki baş danışmanı Prof. Chris Whitty, çıkış stratejisinin ne olduğu yolundaki sorumuzu, “Uzun vadede, elbet aşı, bir çıkış yolu. Hepimiz bunun bir an evvel geliştirilmesini umuyoruz. Global olarak bilim, tahliller üretecektir” diye yanıtladı.

Bir Cevap Yazın