Kansızlık ilacında dışa bağımlılığın azaltmasında kıymetli girişim

Kansızlık ilacında dışa bağımlılığın azaltmasında kıymetli girişim 1

Türk bilim kişileri, Bartın Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarında yürütülen çalışmayla, anemi (kansızlık) tedavisinde kullanılan ve yüksek meblağlarla yurt dışından ithal edilen eritropoetini (EPO) üreterek, bu alandaki dışa bağımlılığı azaltılmayı amaçlıyor.

Bartın Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoteknoloji Kısmı Araştırma Hizmetlisi Rızvan İmamoğlu’nun yürütücülüğünde “Rekombinant İnsan Eritropoetinin E. coli Ekspresyon Sisteminde Çözünür Formda Eldesi, Saflaştırılması ve Karakterizasyonu” başlıklı girişim hazırlandı.

TÜBİTAK tarafından kabul edilen girişim kapsamında, Merkezi Araştırma Laboratuvarı bünyesinde bölge alan Anti-Kanser Araştırma Laboratuvarında yürütülen çalışmayla, kronik böbrek zayıflığıyla kanser kemoterapisine bağlı anemilerin tedavisinde yaygın olarak kullanılan EPO’nun üretilmesi hedefleniyor.

Girişim ile, proteinin münhasıran ABD ve İngiltere’den yüksek maliyetlerle ithal edilmesinin önüne geçilerek dışa bağımlılığın azaltılması amaçlanıyor.

Girişim yürütücüsü Rızvan İmamoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, EPO’nun böbrek yetmezliği ve kanser kemoterapisine bağlı anemi tedavisinde 1986’dan bu yana tüm yerkürede yaygın olarak kullanıldığını ve laf konusu proteinin son 30 yılda böbrek yetmezliği tedavisinde sağlanan en kıymetli gelişme olduğunu söyledi.

Türkiye’de EPO kullanan hasta orantısının da son yıllarda artış gösterdiğine ve tedavide olumlu sonuçlar alındığına işaret eden İmamoğlu, “Biz TÜBİTAK destekli girişimimizde, yerli imkanlarla, böbrek yetmezliği ve kanser kemoterapisine bağlı anemi tedavisinde kullanılan yerli bir proteinin üretimini gerçekleştiriyoruz. Biz bu proteini şimdiye değin yurt dışından yüksek meblağlarla ve uzun müddetler bekleyerek ithal ediyorduk. Bartın Üniversitesi olarak yerli imkanlarla yüksek bir teknoloji kullanarak bu enzimi üretiyoruz. Saf husus sıhhat olunca bunun bir yıllık süreçte çeşitli denemeleri, hücre kültürü ve proteinin karakterizasyonu olacak. Bir yıl ahir bu proteinin yerli imkanlarla elde edilmesini tamamlamış olacağız ve eczane raflarında konumunu alacak duruma getireceğiz.” diye konuştu.

EPO’nun mahsusen ABD ve İngiltere’den ilaç halinde geldiğini aktaran İmamoğlu, “Biz devlet olarak bu tıp proteinleri, enzimleri üretebilecek bir seviyedeyiz. Bu ilaçların üretimi için üniversite olarak ehil imkanlara sahibiz ve devletimizin bize sunduğu bu imkanları optimum halde kullanarak proteini elde ettik. Memleket olarak gelecek 3-5 yıl içinde bu proteinlerin tamamını yerli imkanlarla üretebileceğimize inanıyorum ve kendi imkanlarımızla ürettiğimiz proteinlerin eczanelerimizde satılacağı günler çok yakın.” tabirlerini kullandı.

İmamoğlu, TÜBİTAK 1002-Hızlı Destek Programı kapsamında hazırlanan girişimde, İstanbul Üniversitesinden Araştırma Vazifelisi Tahassür Kaplan ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesinden Araştırma Vazifelisi Dr. Sema Alim’in de araştırmacı olarak nokta aldığını aktardı.

“Bu, anemi tedavisinde olmazsa olmaz bir protein”

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Mühendislik ve Tabiat Bilimleri Fakültesi Biyomühendislik Kısmı Talim Üyesi Prof. Dr. İsa Gökçe de girişimin danışman öğretmeni olduğunu ve proteinin üretim çalışmalarının Tokat Gaziosmanpaşa ve Bartın üniversitelerindeki laboratuvarlarda ortak olarak sürdürüldüğünü aktardı.

Gökçe, şunları söyledi:

“EPO, kronik böbrek zayıflığıyla kanser hastalarının kemoterapi tedavilerinde verilmesi gereken bir eser. Bu eseri biz tamamıyla dışarıdan satın alıyoruz. Bu proteini kanla ilgili meselesi olan hastalar aşikâr bir devirde almak zorundalar. Bu, anemi tedavisinde olmazsa olmaz bir protein. Biz bunu inşallah yerli ve ulusal imkanlarla üretebilecek durumdayız. Bunu daha sonra ticari hale getirebilecek ortaklarımız da var. TÜBİTAK’tan laf konusu proteinin piyasaya sürülmesi için gerekli olan tüm imkanların sunulacağı bildirildi. Bizler de yolumuza devam ediyoruz.”

“İlaç teknolojilerini gündelik hayatımızda tasarrufunu hedefliyoruz”

Bartın Üniversitesi Merkezi Araştırma Laboratuvarı Yöneticisi Doç. Dr. Abdullah Cahit Karaoğlanlı da ilgili bakanlıkça desteklenen girişimle 2014’te üniversite bünyesinde Merkezi Araştırma Laboratuvarı’nın kurulduğunu ve Anti-Kanser Araştırma Laboratuvarı’nın da merkez bünyesinde 2019’da faaliyete geçtiğini belirtti.

Laboratuvarın temel maksadının, çeşitli kanser tiplerine yönelik yeni ilaç teknolojileri geliştirme ve mevcut tedavilerin güzelleştirilmesi olduğunu tabir eden Karaoğlanlı, “İlaç teknolojilerini geliştirdikçe çalışmalarımızı hayvanlar üzerinde tamamlayıp beşerler üzerinde gerçekleştirerek, tasarruf izinlerinden sonra gündelik hayatımızda tasarrufunu hedefliyoruz. Anti-Kanser Araştırma Laboratuvarı’nda yurt içi ve yurt dışından 12 araştırmacı akademisyenimiz bulunuyor. Çok yeni bir merkez olmamıza rağmen bugüne kadar aldığımız birçok TÜBİTAK girişimimiz var. Bundan sonra da hem memleketimize hem de bu bahiste istekli tüm paydaşlarımıza hizmet vermeye devam edeceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

“Ülkenin öncelikleri doğrultusunda çalışmalar yapmaya ihtimam gösteriyoruz”

Bartın Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Orhan Uzun da üniversite olarak, kesimden başlayarak devletin öncelikleri doğrultusunda çalışmalar yapmaya itina gösterdiklerini aktararak, şunları kaydetti:

“Bu doğrultuda, kabul edilen bu girişimimizle böbrek zayıflığına yahut kanser kemoterapisine bağlı anemilerin tedavisinde kullanılan bir proteinin farklı usullerle elde edilmesi hedeflenmektedir. Böylelikle ithal olarak tedarik ettiğimiz bu proteini yerli imkanlarla elde etmiş ve bu meydanda dışa bağımlılığımızı azaltmış olacağız. Bu fikirlerle tedrisat elemanımız araştırma hizmetlimiz Rızvan İmamoğlu başta olmak üzere emeği geçenleri tebrik ediyor, çalışmalarında muvaffakiyetler diliyorum.”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir