CryoSat-2, on yıldır kar ve buz datalarını topluyor

CryoSat-2, on yıldır kar ve buz datalarını topluyor 1

Airbus açıklamasına nazaran, Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) kar ve buz uydusu olan CryoSat-2, 8 Nisan 2010’da Baikonour Cosmodrone’dan yörüngeye fırlatılmıştı. Özgün olarak üç buçuk yıllık bir vazife dönemi için tasarlanmış olan ve 2010 yılından beri faaliyet gösterenCryoSat-2, nominal misyon ömrünü aştı.

Airbus tarafından üretilen 720 kilogramlık uzay aracından alınan durumuna dair bilgiler, aracı 2021 yılı sonuna kadar çalışır durumda tutacak. Son on yılda uydu, yüzde 99’a yakın bir operasyonel kullanılabilirliğe ulaştı ve 1.400 kilometre (km) uzunluğunda kitaplık rafına muadil ve 350 terabayt data sağladı.

CryoSat-2 son 10 yılda dünyanın değişen buz örtüsü ve kalınlığı hakkında güçlü bir bilgi sağladı ve oşinografi, hidroloji ve jeodezi için kıymetli bir bilgi kaynağı olduğunu göstererek beklentileri aşan ve orjinal amaçlarının ötesinde çok sayıda değerli sonuçlar verdi. CryoSat-2 tıpkı vakitte krayosfer ve onun iklim üzerindeki tesirini anlamada değerli katkılar sağladı.

Açıklamaya nazaran, dünyanın kara yüzeyinin onda biri daima olarak buz katmanları yahut buzullarla kaplı. Krayosferin parlak albedosu ise güneş ışığını uzaya yansıtırken bölgesel hava durumunu ve global okyanus akımlarını etkileyen varlığı ile global iklimin değerli bir düzenleyicisi olduğunu gösteriyor. Dünyanın tatlı suyunun yüzde 77’si buz içinde bulunurken, krayosfer global ısınmanın tesirlerine son derece hassas görünüyor.

CryoSat tarafından sağlanan datalara örnek olarak, Antarktika’dan kaynaklanan buz kayıpları, 1992 yılından bu yana global deniz düzeylerini 7,6 milimetre (mm) arttırdı. Bu artışın beşte ikisi (3,0 mm) son beş yılda oluştu. Antarktika, global deniz düzeyini 58 metre yükseltecek kadar donmuş su depoluyor. Ne kadar buz kaybettiğini bilmek ise bugün ve gelecekte eriyen buz kütlelerinin global iklim değişikliği üzerindeki tesirini anlamak için bir anahtar niteliği taşıyor. Bu kapsamda Grönland, 16 yıllık bir devirde 266 milyar ton buz kaybetti.

Açıklamaya nazaran, CryoSat ölçümlerinin yararları ortasında deniz buzu, rüzgar ve dalgaları kapsayan operasyonel hizmetler ve denizcilik için yapılan batimetri ve buzdağı izleme imkanları da bulunuyor.  Radar altimetreleri değişen buz yüksekliği ve kütlesi hakkında bilgi topluyor.

ESA’nın CryoSat’ı, bilhassa deniz buzu ve kara buzu marjlarının kalınlığını yanlışsız bir formda ölçmek için tasarlanmış birinci altimetre vazifesi olarak öne çıkıyor. İki antene sahip CryoSat’ın, çift antenli radarı SIRAL, yüzü çok hassas bir formda tararken gözlerin üç boyutlu bir görüşe imkan tanıdığı halde hassas bir derinlik algısı veriyor. Uzmanlarca radar interferometrisi olarak isimlendirilen bu sistemle, ortalama bir ila üç santimetre hassasiyete ulaşılabiliniyor. 

Ayrıyeten kutup denizlerinde, buzullarda yahut buz katmanlarında çok dik duvarları olan homojen olmayan buz yapıları hakkında da data toplanabiliyor. CryoSat’ın radar altimetresi gece gündüz çalışıyor ve bulut örtüsüne de nüfuz edebiliyor. Bu nedenle de çoğunlukla bulutlarla kaplı büyük kutup buz katmanlarının izlenmesi daha kolay hale geliyor. 

Havacılık, uzay ve ilgili servislerde global manada faaliyet gösteren Airbus, 2019 yılında, yaklaşık 135 bin bireye istihdam sağlamış, 70 milyar avro gelir elde etmiştir.

Airbus, yolcu uçağı segmentinde en geniş eser yelpazesi sunarken, tanker, savaş, ulaştırma ve vazife uçakları sunan Avrupa’nın en kıymetli numaralı uzay teşebbüsü, dünyanın önde gelen en büyük uzay şirketi olarak biliniyor. Şirket ayrıyeten helikopter bölümünde, dünya çapında verimli sivil ve askeri helikopter tahlillerini sağlıyor. 

Bir Cevap Yazın