Öteki türlü bir hoş oyun mümkün

Öteki türlü bir hoş oyun mümkün 1

Futbol, er ya da geç dönecek. Ancak nasıl döneceği, ne vakit döneceğinden daha değerli… Bu tarifi dört yıl evvel bir mülâkatta okumuş ve çok beğenmiştim. O devir mesleğinde birinci sefer Avrupa’ya gelen ve Sevilla’yı çalıştıran Jorge Sampaoli, bir İspanyol gazetesine verdiği mülâkatta, “Şu an oynadığı futbolla herkese örnek olan kadro hangisi?” sorusuna, “Bayern Münih ve Pep Guardiola’yı takip ediyorum, yaptıkları şeyler dikkatimi çekiyor. Tıpkı formda Marcelo Bielsa’nın kadrolarında da onun stilini fark edebiliyorsunuz. Bu, futbolda çok değerli; zira her antrenörde görebildiğiniz bir şey değil” yanıtını vermiş; ancak en önemli tespitini cümlesinin sonuna saklamıştı. Şöyle demişti Arjantinli antrenör: “Genel prestijiyle ise her zamankinden daha fazla maç izliyor fakat daha az futbol görüyorum.”

NE VAKIT DÖNECEK?

SampaolI’nin dört yıl evvel artık çok fazla göremediğini söylediği futbol, dünyanın 1945’ten bu yana en tuhaf vakitlerin içinden geçtiği şu sıralarda ise büsbütün ortadan kaybolmuş durumda ve ne vakit döneceği hâlâ belgisiz. Çabucak her ülkenin bu hususta farklı bir niyet ve hareketi bulunuyor. Fransa, Hollanda, Belçika üzere ülkeler en azından bu yaz sonuna kadar futbolun dönemeyeceğini kabullenip, dönemi iptal ettiler. Avrupa’nın dört büyüğü İngiltere, Almanya, İspanya ve İtalya ise bir an evvel geri dönmek istiyor. Hatta Almanya, bu hafta sonundan itibaren maçlara başlayacağını açıkladı bile. Haziran ortasında ligleri tekrar başlatmayı planladığını duyuran Türkiye de bu bahiste optimistliğini koruyan ülkeler ortasında. Lakin ister bu hafta sonu, ister önümüzdeki ay, ister eylül sonunda, isterse bir yıl sonra olsun, dünya döndüğü takdirde nihayetinde bir gün geri dönecek olan ‘güzel oyun’, sahiden o bıraktığımız futbol mu olacak, yoksa diğer bir futbol olarak mı karşımıza çıkacak? Galiba işte bütün problem bu.

NASIL DÖNECEK?

Kesin olan bir şey var ki, o da salgın öncesinde bıraktığımız futbolun temel olarak artık o kadar da eğlenceli bir oyun olmadığı. Hatta tersine, son derece sıkıcı olduğu bile söylenebilir. Zürih’teki çürümüş bir yapı ve milletlerarası şirketler tarafından esir alınan bu oyun, oyun olmaktan çıkalı çok oluyor. Ve elbette oyuncular da artık yalnızca birer oyuncu değil. Ismine oyun dediğimiz şey, ne kıymetine olursa olsun kazanmak için yapılmayan şeyin kalmadığı bir bahis aracına dönüştürüldü. Artık kimse oyunun kendisiyle ilgilenmiyor, merak edilen tek şey maçın sonucu. Her geçen yıl mukavelelerinde yazan sayının yanına bir sıfırın daha eklendiği oyuncular ise bunun bedelini açgözlü temsilcilerinin birer kölesine dönüşerek ödüyorlar. Kulüplerin hâli daha da berbat; maddi olarak en güzel durumda görünenler bile usûlsüzlük suçlamalarıyla birbiri gerisine Avrupa’dan men cezaları alıyorlar, sahip oldukları zenginliğin kaynağının nereden geldiği belirli değil. Batık durumda olan kulüpler ise esasen iş bilmez ya da berbat niyetli yöneticilerin elinde oyuncağa dönüşmüş hâldeler.

PARAYLA ÖLÇÜYORLAR

Tüm bu ahvâl ve şerait içinde en acıklı durumda olanlar ise elbette taraftarlar. Zira kulüplerine olan bağlılıkları durmadan istismâra uğratılıyor. Taraftarlıkları bile harcadıkları parayla ölçülüyor. Ve sadâkatlerini daima kanıtlamak zorunda bırakılıyorlar. Grupları için harcadıkları paranın nereye gittiğini ise sormaya hakları bile yok. Güzel, sorsalar da muhatap alıp yanıt verecek olan yok.

ZARAFET VE LETAFET

Halbuki İngiliz düşünür Simon Critchley’in söylediği üzere, “Futbolda hoşluk vardır: Oyuncuların, çimlerin taşkın yeşilliğini kesen net ve geometrik beyaz çizgilerin hoşluğu; daima değişen biçimlerin, birbirine bağlanan ve iç içe geçen hareketlerin, alandaki dinamik sistemler ve düğümlü dizilişlerin hoşluğu; taraftarların salladığı bayrak ve pankartların hoşluğu; söyledikleri müziklerinin sesi, kuvveti ve ritminin hoşluğu. Bir de zarâfet var, tabiatıyla ve bazen de gayri irâdi gelişen hareket ve letâfet.” Elbette bu yanıyla futbolu çok özledik. Natürel ki bir an evvel geri dönsün. Lakin çirkinliklerini bırakıp, güzellikleriyle dönsün. Birileri daha fazla para kazanmaya devam etsin diye değil, içinde yaşadığımız bu dünya en azından 90 dakikalığına daha katlanılabilir bir yer olsun diye dönsün.

DAHA AZ MAÇ, DAHA FAZLA FUTBOL

İbrahim Altınsay, bir kezinde 1970 Dünya Kupası’nda izlediği bir Brezilya maçını tüm ayrıntılarıyla hâlâ hatırlayabildiğini, buna rağmen birkaç gün evvel izlediği bir maçı ise unutabildiğini söylemişti. Bıraktığımız köhnemiş futbolun en büyük meselelerinden biri de buydu. Gelecek olan yeni futbolu ise unutmak için değil, tekrar hatırlamak için seyretmeye gereksinimimiz var. Yani Sampaoli’nin tespitini zıt yüz edersek, daha az maç, daha fazla futbol. Bielsa ise geçtiğimiz günlerde cep telefonunun ön kamerasını açmak mârifetiyle konutundan dünyaya manzaralı bir bildiri gönderdi, sanki gördünüz mü? “Futbolun içindeki her birimiz gözden çıkarılabiliriz” diye sesleniyordu iletisinde Arjantinli antrenör. “Yeri doldurulamayacak olanlar ise sadece sizler, hislerinden öbür hiçbir karşılık beklemeyen taraftarlarsınız.” Oyunun taraftarları olarak, meftunu olduğumuz futbolu çok özledik. Her manada daha sağlıklı bir dünyada, bir an evvel kavuşmak dileğiyle…

Bir Cevap Yazın