Kerem Solmaz: Üstün Lig oynanmazsa finansal kayıp 1 milyar TL olarak öngörülüyor

Kerem Solmaz: Üstün Lig oynanmazsa finansal kayıp 1 milyar TL olarak öngörülüyor 1

Dramatik bir biçimde tüm dünyayı sosyoekonomik olarak epeyce olumsuz etkileyen bu sıhhat sorunu karşısında toplumsal tedirginliği anlamak ve hayatı olağanlaştırmaya dönük eforlara sorumluluk şuuru ile dayanak olunmasının yararlı olacağını düşünen Kerem Solmaz şu tabirleri kullandı:

“Liglerin devam kararının TFF’nin tek taraflı bir tasarrufu olmadığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Sıhhat Bakanlığı başta olmak üzere Dünya Sıhhat Örgütü (DSÖ) ve öteki ulusal ve memleketler arası paydaşlarla istişare edilerek kolektif bir süreçte verildiği açıktır. Bu prestijle devam kararı uygun ve adil tahlil arayışının bir sonucu olup, kararın daha yeterli anlaşılması emeliyle içinden geçilen sürecin kamuoyunca da bilinmesinde yarar bulunmaktadır.

ALINAN KARARLAR VE ATILAN ADIMLAR NELERDİR?
10 Mart – Sıhhat Bakanlığı tarafından Türkiye’de tespit edilen birinci Covid-19 hadisesi açıklandı.
11 Mart – Dünya Sıhhat Örgütü Covid-19 salgınını pandemi olarak ilan etti.
19 Mart – TFF tarafından futbol liglerinin ileri bir tarihe ertelenmesine karar verildi.
1 Nisan – UEFA tarafından tertip kapsamındaki maçların ikinci bir bildirime kadar ertelenmesine karar verildi.
7 Nisan – FIFA yayınladığı Kılavuz ile salgının tesirleri kapsamında profesyonel futbolcu mukaveleleri, yaz transfer periyodu üzere mevzularda aldığı tavsiye kararlarını açıkladı.
13 Nisan – Kulüpler Birliği Vakfı tarafından salgının kulüpler ve futbolcu kontratları üzerindeki ekonomik tesirine ait tavsiye kararı alınarak ve bu konuda bildiri yayınlandı.
23 Nisan – UEFA, liglerin devam etmesi ve sportif olarak tamamlanması için Federasyonların elinden geleni yapması gerektiğini güçlü bir biçimde tavsiye etti.
1 Mayıs – TFF Sıhhat Konseyi Futbola Dönüş Teklif Protokolü yayınladı.
6 Mayıs – TFF İdare Konseyi mukavelelere ait tavsiye kararı aldı.
Koronavirüs salgını nedeniyle orta verilen liglerin tekrar başlamasına, devamına karar verildi.
10 Mayıs – TFF tarafından Futbola Dönüş Teklif Protokolü’nün tamamı açıklandı.

MAÇLARIN ERTELENMESİNDE GEÇ Mi KALINDI?
Türkiye’de birinci Covid-19 hadisesinin görüldüğü tarih olan 10 Mart, ligin 26’ncı haftasına denk gelmiş ve 13-16 Mart tarihleri ortasındaki müsabakalar seyircisiz oynanmıştır. Bir sonraki hafta ise liglerin ertelendiği duyurulmuştur. Maçların ertelendiği gün Türkiye’deki olay sayısı 359, mevt sayısı 4 iken maçların erteleme kararının verildiği İtalya’da bu oran 7.985 olay / 463 vefat, İspanya’ da ise 2.871 hadise / 86 ölümdü. Elimizdeki bu bilgilerin gerçek bir biçimde kıymetlendirilmesi gereklidir. Birinci Covid-19 hadisesinin görüldüğü tarihten 9 gün sonra liglerin ertelendiğini ve erteleme kararının verildiği günkü vaka-ölüm alakasını Avrupa’nın 5 büyük ligi ile mukayeseli olarak incelediğimizde karşılaşmalarla ilgili en süratli karar alma sürecinin Türkiye’de gerçekleştiğini görüyoruz. Bir diğer söz ile rastgele bir gecikme yaşanmadan Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından salgına karşı süratli bir formda tepki verildiği anlaşılmaktadır.

LİGLERİN DEVAMI KARARI ERKEN Mİ ALINMIŞTIR?
Ertelenen maçların oynanmaması ve liglerin iptal edilmesi durumunda futbol kulüplerin naklen yayın gelirleri başta olmak üzere maç günü, sponsorluk ve öbür ticari gelirler kapsamında maruz kalacağı finansal kayıp yaklaşık 1 milyar TL olarak öngörülmektedir. Kulüpler Birliği Vakfı tarafından yapılan açıklamayı da ayrıyeten dikkate aldığımızda kulüpler bazında yıllık ortalama ekonomik kaybın yüzde 30’a ulaşabileceği düşünülüyor. Bu finansal parametreler altında gelir kalemlerinde büyük kayıplara uğrayan kulüplerin Gelir-Gider istikrarını oluşturması ya da koruma etmesi epeyce güçtür.

FIFA tarafından Covid-19 salgını zorlayan sebep kabul edilerek, 7 Nisan tarihli FIFA Kılavuzu ve 6 Mayıs tarihli TFF Tavsiye Kararları ile salgın sürecinde ortaya çıkan futbola dair meselelere dönük hakkaniyete uygun tahlil bulunmaya çalışılmaktadır. İlgili mevzuatlarda yapılan değişiklikler ve kelam konusu kararlara karşın kulüplerin futbolculara ve öbür borç münasebeti içerisinde bulunduğu kişi ve kurumlara yapması gereken ödemelere ait sorumlulukları devam etmektedir. Bilinmelidir ki kulüplerin yaşanılan salgın sürecindeki ekonomik kayıplarını sebep olarak göstermek suretiyle futbolcuların isteğini almadan mukavelelerde tek taraflı değişikliğe gitmesi, fiyatları kendi belirledikleri oranda indirmesi mümkün değildir.

SALGININ OLUMSUZ TESİRİ FUTBOLCULARIN AKTÜEL MARKET BEDELLERİ ÜZERİNDE DE GÖRÜLMEKTEDİR
Öte yandan salgının olumsuz tesiri futbolcuların yeni market pahaları üzerinde de kendisini çarpıcı bir biçimde göstermektedir. Yapılan araştırmalara nazaran ortalama yüzde 21 ile yüzde 26.5 oranında futbolcuların piyasa bedelinde azalma olduğu bedellendirilmektedir.

DEVAM KARARI ALINMAYAN LİGLER BAKIMINDAN İSE SÜREÇ EPEY KARMAŞIKTIR
Mevzunun sosyal-ekonomik boyutu bir tarafa UEFA tarafından federasyonlardan açık ve net bir biçimde karşılaşmaların tamamlanması için ellerinden gelen tüm uğraşın gösterilmesinin beklendiği belirtilerek federasyonlara liglerin devam ettirilip ettirilmeyeceği konusunda karar vermeleri gayesiyle 25 Mayıs’a kadar mühlet verilmiş durumdadır. Devam kararı alan federasyonların başlangıç ve bitiş tarihleri ile birlikte dönemin devamına ve karşılaşmalara ait planlarını UEFA’ya iletmeleri gerekmektedir. Devam kararı alınmayan ligler bakımından ise süreç epeyce karmaşıktır. Şöyle ki, sportif faaliyetleri yasaklayan ve ligin tamamlanmasını olanaksız hale getiren ulusal yasal düzenlemelerin bulunması, aşılamayacak ekonomik şartlar sebebiyle ligin tamamlanmasını imkansız hale getiren ögelerin bulunması üzere hallerde kelam konusu yasal sebeplere dayanarak Federasyonlar 2020/2021 yılında gerçekleştirilecek UEFA Kulüpler Karşılaşmalarına katılacak grupları bildirebileceklerdir.

Federasyonlar tarafından UEFA’ya bildirilen kulüplerin objektif ve şeffaf bir formda belirlenmesi ve bu seçimde rastgele bir ayrımcılıkta bulunulmaması zaruridir. UEFA bu belirtilen kurallardan rastgele birine uyulmadığını tespit ederse yahut toplumda Federasyonlar tarafından UEFA’ ya bildirilen kulüplerden rastgele birinin seçiminde adil davranılmadığı tarafında bir algı oluştuğunun/bulunduğunun tespit edilmesi halinde UEFA, ismi bildirilen kulüpleri karşılaşmalara kabul etmeme konusundaki hakkı kendisinde gizli tutmaktadır.

TFF tarafından liglerin akıbeti hakkında ne biçimde karar verilmesi gerektiğinin kamuoyunda nasıl tartışıldığını unutmamak gerekir. Sıkıntının politize edildiği, taraftarların karşılıklı olarak birbirlerini itham ettikleri, birtakım kişi ve kadroların kayırıldığı vs. üzere tezler kitleler halinde lisana getirilmekteydi. Kaotik bir ortamı tetikleyecek bu mahiyetteki spekülasyonlar karşısında UEFA’nın TFF tarafından liglerin sonlandırılmasına dair verilecek karara karşı takınabileceği halin olumsuz olma ihtimalini de dikkate almak gerekir.

Almanya, Danimarka, Portekiz ligleri de dahil olmak üzere 16 Avrupa futbol federasyonunca devamına karar verilen liglerin başlama tarihleri ile liglerimizin başlangıç tarihlerine bakıldığında ise hem federasyonlarca verilen devam kararlarının hem de başlama tarihlerinin birbirine yakın olduğu görülmektedir. Hasebiyle, TFF tarafından verilen devam kararının Avrupa futbolu ve UEFA yaklaşımı ile ahenk içinde olduğu ve bunun Sıhhat Bakanlığı’nca günlük olarak açıklanan dataları de göz önüne aldığımızda erken verilmiş bir karar olmadığı kanaatindeyim.

TEMEL İTİBARİYLE SORUMLULUK KULÜPLERE VE FUTBOLCULARA AİTTİR
Sporun paydaşları ve çalışanları bakımından kulüp tesisleri, idman alanları, stadyumlar üzere alanlar iş yeri sayılmakta olup patron olarak kabul edilen kulüpler tarafından TFF Talimatları ile birlikte 6331 sayılı İş Sıhhati ve Güvenliği Kanunu kapsamında pandemiye karşı gerekli tüm tedbir ve önlemlerin alınması zaruridir. Ayrıyeten belirtmek gerekir ki 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun mucibince konut sahibi kulüpler spor alanlarında sıhhat ve güvenliğe ait federasyon tarafından belirlenen tedbirleri de almakla yükümlüdür. Bu konuda gerekli dikkatin ve ihtimamın gösterilmemesi ilgili kulüp ve yetkilileri hakkında sorumluluk doğuracaktır.

Farklı hukuk sistemlerinde farklı nitelendirmelerde bulunulan profesyonel futbolcu mukaveleleri hukukumuzda Borçlar Kanunu’nda düzenlenmiş olan Hizmet Mukavelesi olarak kabul edilmekte olup mevcut salgın sürecinde sıhhat riski altında bulunan futbolcular ( teknik heyet de dahil olmak üzere ) tıpkı vakitte risk faktörü oluşturmaktadır. Hasebiyle, Borçlar Kanunu, TFF Statüleri ve tescil edilen mukaveleleri vs. gereği futbolcular, karşılaşma öncesi, sırası ve sonrasındaki özel hayatları da dahil olmak üzere azami ihtimamı göstermekle yükümlüdürler. Aksi taraftaki kusurlu davranışları sorumluluklarını doğuracaktır.

TFF’nin esas sorumluluğu 5894 sayılı kuruluş kanunundan ve TFF Futbol Karşılaşma Talimatı’ndaki düzenleyici ve denetleyici pozisyonunda olmasından kaynaklanır. Maddeden kaynaklanan yetkisini kullanan TFF’nin liglerin devamına/yeniden başlatılmasına karar verme hakkına sahip olduğu konusunda rastgele bir sorun bulunmamaktadır. Bu noktada değerle belirtmek gerekir ki; TFF tarafından verilen liglerin devamına ait karar mutlak olmayıp, yasal kontrole açıktır. Öte yandan 5442 sayılı Vilayet Yönetimi Kanunu ve 1593 sayılı Genel Hıfzıssıha Kanunu’ndan kaynaklanan yetkilerin kullanılması gerektiğinde Sıhhat Bakanlığı ve ilgili Mülki Amirler halk sıhhati ve iyiliğinin korunması ve koruması maksadıyla futbol karşılaşmalarının oynanmasına sınırlama da getirebilirler.

Sonuç prestiji ile TFF tarafından her ne olursa olsun diye düşünülerek liglerin devamı tarafında karar alınmış olmadığı üzere ne kıymetine olursa olsun liglerin tamamlanması üzere bir durum ve yaklaşım da kelam konusu değildir. TFF’ de dahil olmak üzere devletimizin tüm ilgili kurumları gerektiğinde, gerekli tüm kararları ve önlemleri alacak ve uygulayacaktır. Sorumluların sorumluluklarının şuurunda olması ve ona nazaran davranması ile sürdürülebilir ve yönetilebilir, sağlıklı ve sistemli bir çerçevede liglerin tamamlanabilmesi sağlanacaktır.

Misli.com’da Bundesliga keyfi  başladı!

Bir Cevap Yazın