ABD’deki Türk takımdan dünyada bir birinci: Gen susturma ile Kovid-19’a deva bulacaklar

ABD’deki Türk takımdan dünyada bir birinci: Gen susturma ile Kovid-19’a deva bulacaklar 1

Dünyanın en yeterli kanser merkezlerinden Teksas Üniversitesi MD Anderson Kanser Merkezi Deneysel İlaçlar ve Kanser Tıbbı kısmında 26 yıldır misyon yapan Prof. Dr. Bülent Özpolat, kansere karşı hedeflenmiş tedaviler konusunda pek çok patentin de sahibi. Prof. Dr. Özpolat, geçen yıl akciğer kanserinin tedavisinde daha başarılı sonuçlar verecek “gen susturma yöntemi” ile ilaç geliştirme projesi için Amerikan Ulusal Sıhhat Enstitüsü NIH (National Institute of Health) ve Ulusal Kanser Enstitüsü NCI (National Cancer Institute) tarafından 1 milyon 250 bin dolarlık araştırma fonu sağlandığını belirterek, “Akciğer kanseri ve Kovid-19’un birtakım düzenekleri birbirine çok benziyor. Bu nedenle pandemiden sonra kanser projemizi revize ettik ve 200 bin dolar ek bütçe alarak birebir tekniği Kovid-19’da ölümcül sonuçlara yol açan sitokin fırtınasına karşı ilaç geliştirmek üzere de kullanacağız. Birkaç ay içinde hayvan deneylerine başlayacağız. Her şey yolunda giderse Eylül ayı üzere hasta denemelerine başlamayı planlıyoruz. Bu ilacı geliştirdiğimizde hem aşının başarısız olacağı olaylarda, hem de aşılanmamış nüfusta Kovid nedeniyle ortaya çıkabilecek ölümcül sitokin fırtınası tablosuna tahlil bulunmuş olunacak” dedi.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİN ÖLÜMCÜL AÇIĞI: SİTOKİN FIRTINASI

İmmunoloji konusunda çalışmalarını sürdüren Prof. Dr. Özpolat, daha çok kansere karşı aşı geliştirilmesi, HIV-AIDS’e yönelik aşı çalışmaları ve reflü ya da ülsere neden olan helikobakter pylori aşıları üzerinde çalıştığını anlatarak şunları söyledi:
“2000’li yıllardan sonra Human Genom projesinin tamamlanması ile birlikte biz de genetik çalışmalara yoğunlaştık. Çok yeni olan genlerle aşılama usulü üzerinde çalışıyoruz. Daha çok gen susturma terapileri ile maksada yönelik ilaç çalışmalarına odaklandık. Son vakitlerde da sitokin fırtınası üzerinde çalışıyorduk. Kovid’de ölümlerin en temel sebebi sitokin fırtınası dediğimiz bu durum ve bunun sonucunda ortaya çıkan nefes darlığı ve oksijenin yetmezliği. Sitokin fırtınası, bağışıklık sisteminin çok aktivasyonu olarak gelişiyor. Örneğin bir sokakta bir iki meskende yangın olduğunu düşünelim. Buraya 5-10 tane itfaiye vazifelisi getirmek yerine, binlerce itfaiye erinin, 50-100 tane su tankerinin geldiğini düşünün. Bunların hepsi bir kaos içerisinde, ne yaptığını bilmeden her tarafa su sıkıyor. Yangın sönse de bütün mahalleyi su basıyor. Sitokin fırtınasında da bağışıklık sistemi bedende birebir şeyi yapıyor. Bağışıklık sistemi koronavirüse çok tepki gösterdiğinde bedende yangı dediğimiz inflamasyon artıyor ve bu da akciğerde sıvı birikimine, nefes darlığına ve çoklu organ yetmezliği ile vefata neden oluyor.”

YENİ İLAÇ İKİ GENİ SUSTURUP İKİ HASTALIĞA DA DEVA OLACAK

 Akciğer kanserinin tedavisi için hedefledikleri genler ile Kovid-19’da sitokin fırtınasına yol açan kimi genlerin örtüştüğünü anlatan Prof. Dr. Özpolat, bu nedenle yeni geliştirecekleri ilacın hem akciğer kanserinde hem de Kovid’de tesirli olacağını vurgulayarak “Şu anda üzerinde çalıştığımız gen terapisi ya da gen susturma terapisi ile başarılı olduğumuz taktirde tıpkı vakitte hem akciğer kanseri hastalarının hem de Kovid-19 hastalığının tedavisini sağlayacağız. Bu ikisinde de bağışıklık hücrelerinden salgılanan küçük hormonlar asıl sorun. Bu hormonlar akciğer kanserinde süratli büyümeye sebep olduğu üzere sitokin fırtınasında da doku hasarına sebep oluyor. Hasebiyle onları susturduğumuzda ki bu genlerden en kıymetli iki adedini belirledik, hem akciğer kanserinin büyümesini denetim altına alabileceğiz hem de birebir ilaç ile Kovid-19’daki ölümcül sitokin fırtınasını denetim altına almayı başaracağız” diye konuştu.

KOVİD’E KARŞI GEN SUSTURMA PROSEDÜRÜNÜ ÇALIŞAN TEK GRUP

Sitokin fırtınasının denetim edilmesinde kullanılabilecek kesin bir tedavi olmamasının, hem Kovid’de hem de akciğer kanserinde en büyük açmazlardan biri olduğuna değinen Prof. Dr. Özpolat, “Kovid-19’a karşı gen susturma tedavisini çalışan bizden öbür küme yok şu anda. Sitokin fırtınası aslında dünya tarihinin en büyük ve en ölümcül pandemisi olan İspanyol Gribi’ndeki ölümlerin de nedeniydi. 50 milyon insanın hayatına mal olmuştu İspanyol gribi. Daha sonra 2003’de SARS, 2005’de de kuş gribinde ölümlerin hepsinin bu nedenle gerçekleştiği düşünüldü. Kanserde de birtakım immünoterapiler sitokin fırtınasına yol açabiliyor. Biz o nedenle bu husus üzerinde çalışıyorduk. Kovid-19’da sitokin fırtınasının önüne geçebilmek için klinik deneme basamağında olan birkaç ilaç çalışması var. şimdi onaylanmadı. Lakin bunlar antikor temelli olduğu için, üretimi ve maliyeti çok değerli oluyor. Yani hasta başına yaklaşık 2 bin dolara mal olacak ilaçlar. Bu kadar kıymetli bir tedaviyi bu türlü bir salgında her hastaya kullanmak mümkün değil. Bizim geliştireceğimiz ilaç çok daha ucuz olacağı için hastaların erişimi de güç olmayacak” diye konuştu.

NANOTEKNOLOJİK FORMÜLLERLE AMACI 12’DEN VURACAK

Yalnızca bir molekülle (ilaçla) birkaç geni susturarak bu tablonun önüne geçilebilmesinin, gen terapisinin en değerli avantajlarından biri olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özpolat, “Akciğer bölgesine bu ilaçları göndermek için nanoteknoloji usullerini kullanıyoruz. Bu da ilacın diğer dokulara ziyan vermesini engelliyor. Kanseri güzelleşmeyen bir yangı, yara olarak düşünürsek; bağışıklık sisteminin her vakit çok âlâ rol oynamadığını da görüyoruz. Yani bağışıklık sisteminin, kanserin gelişmesinde de ziyanlı tesirleri var. Bağışıklık sisteminin başının karışması ile tümörün büyümesi ya da Kovid enfeksiyonundan bahsedersek, virüsle enfekte olmuş hücreleri öldürürken, etraf dokuya ziyan vermesi mümkün olabiliyor. İşte bu gen susturma metodu ile her ikisini de tesirli bir metot bulmuş olacağız” dedi.

LABORATUVARINDA İKİ TÜRK DAHA VAR

Kanser ve başka bahislerde tedavi geliştirmenin bir takım sıkıntısı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özpolat’ın grubunda matematikçiler, kimyacılar, genetikçiler ve biyoinformatik üzere değişik disiplinlerden Türk ve yabancı bilim insanları bulunuyor. Prof. Dr. Özpolat’ın laboratuvarında kendisi dışında iki Türk daha var; Biyolog Nermin Mak Kahraman ve Biyokimya Uzmanı Dr. Göknur Kara.

Koronavirüs salgınında dünyanın çok çabuk gelişen bir tablo ile karşılaştığını anlatan Prof. Dr. Özpolat, kelamlarını şöyle noktaladı:
“Aşı çalışmaları tarihin hiçbir devrinde olmadığı kadar süratli bir formda ilerlese dahi kliniğe girmesi en erken yıl sonunda bekleniyor. Sıfırdan bir ilacın geliştirilmesi de birebir formda çok uzun yıllar alıyor. Bunu kanser ilaçlarından da biliyoruz, 8-10 yıl sürebiliyor, milyonlarca dolar gerekebiliyor. Kovid-19 pandemisinde başvurulan metotlardan biri de bizim kanser araştırmalarında da başvurduğumuz ‘reporpusing’ yani öteki bir hastalık için onaylanmış bir ilacın öbür bir hastalık için de kullanılabilecek hale getirilmesi. Bu da çalışmalardan süratli sonuç alınmasını sağlayacak. Bizim gen susturma metodu ile geliştireceğimiz ilaç, aşıdan yarar görmemiş ya da aşılanmamış Kovid hastalarındaki ölümcül sitokin fırtınasının önüne geçebilmesi açısından kıymetli olacak. Böylelikle bu hastalarda elimizde en tesirli silahlardan biri olacak.”

Bir Cevap Yazın